21/11/2008

13 listopada 2008 r. podano informację przekazaną przez niemieckiego hematologa, dra Gero Huettera, iż doszło do wyleczenia zakażenia HIV w następstwie przeszczepu szpiku, która wzbudziła ogromne zainteresowanie wśród osób żyjących z HIV, a także dziennikarzy.
Przedstawiony pacjent, którego danych personalnych nie podano, jest 42-letnim Amerykaninem mieszkającym w Berlinie, zakażonym HIV od ponad 10 lat. Przeszczepu szpiku dokonano 2 lata temu z powodu zaawansowanej białaczki. Dr Huetter, który - jak przyznaje - przypadkowo przeczytał o osobach opornych na zakażenie HIV, poszukiwał wśród 80 odpowiednich dawców osoby posiadającej mutację koreceptora CCR5, uniemożliwiającą zakażenie HIV (ale tylko szczepami wirusa wykazującymi tropizm do makrofagów, inne szczepy wirusów zakażają wrażliwe komórki przy użyciu innych koreceptorów, niż CCR5)¹. Znalazł ją dopiero u 61 badanego, którego szpik przeszczepił swojemu pacjentowi. Po 20 miesiącach, zdaniem dr Huettera, nie wykrywano już HIV w szpiku, krwi i innych narządach pacjenta.

Przeszczep szpiku nie jest zabiegiem prostym i bezpiecznym. Jako przygotowanie do przeszczepu pacjenci otrzymują silne leki immunosupresyjne, ulegają napromieniowaniu w celu zabicia własnych komórek szpiku i zniszczenia ich własnego układu immunologicznego, co kończy się zgonem w 20 - 30% przypadków.

Nie jest to pierwsza próba leczenia zakażenia HIV przeszczepem szpiku kostnego. Wiele agencji powoływało się na przegląd piśmiennictwa z 1999 r. opracowany przez czeskiego lekarza, obejmujący 32 przypadki leczenia tą metodą. U 3 pacjentów zaobserwowano zanik wykrywalności HIV metodą reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) 30-40 dni po przeszczepie, w jednym przypadku otrzymujący się aż 10 miesięcy. Należy jednak pamiętać, że zdarzyło się to ponad 15 lat temu, kiedy metoda PCR nie była tak czuła, jak obecnie. Agencje opisujące tę historię nie wspominały też, że wszyscy pacjenci zmarli2.

W 2007 r. badacze francuscy przedstawili opis pierwszego przypadku przeszczepu szpiku u pacjenta zakażonego HIV, otrzymującego skojarzoną terapię antyretrowirusową (HAART). Przeszczepu dokonano z powodu ostrej białaczki nie poddającej się leczeniu. Pacjent zmarł po 191 dniach od zabiegu, nie wykazano eradykacji (usunięcia) HIV z jego organizmu².

Podczas 9 Konferencji dotyczącej terapii HIV, która odbywała się w tym czasie (od 9 do 14 listopada 2008r.) w Glasgow (Szkocja) dyskutowano o tej wiadomości z Niemiec, choć więcej uwagi poświęcano bardziej prozaicznym metodom obrony przed HIV, jak wczesne rozpoznawanie zakażeń i programy testowania. Dane przedstawione na kongresie potwierdziły, że można żyć ponad 30 lat z terapią antyretrowirusową³.
Eksperci zajmujący się HIV wyrażali też sceptycyzm, czy naprawdę wykazano eradykację HIV u pacjenta leczonego w Berlinie.Ale jeśli nawet informacja ta zostałaby potwierdzona, to przeszczep szpiku jest przede wszystkim procedurą zbyt niebezpieczną dla pacjentów, a także zbyt drogą, by mógł być stosowany powszechnie.

17 listopada 2008

 

¹ Levy JA. HIV and the pathogenesis of AIDS. 2nd edition. 1998, ASM Press, Washington, D.C.

² Avettand-Fenoel V, Mahlaoui N, Chiaix M i wsp. Failure of bone marrow transplantation to eradicate HIV reservoir despite efficient HAART. AIDS 2007;21(6):776-7.

³ Harrel E. Can a bone-marrow transplant halt HIV? Time, Thursday, Nov. 13, 2008.

[2008-12-EDU-0855 ]