HIV bywa obecny w nasieniu mężczyzn, których wiremia we krwi jest poniżej granicy wykrywalności
W badaniu przeprowadzonym w Kanadzie analizowano wyniki uzyskane
w dwóch grupach mężczyzn: w 25 osobowej grupie osób, które właśnie
rozpoczęły leczenie antyretrowirusowe i w grupie mężczyzn leczonych
przynajmniej od 4 lat, mających niewykrywalną wiremię we krwi. Używano
metody Bayer Diagnostic b-DNA, której granicą wykrywalności jest 50
kopii RNA HIV/ml we krwi i 300 kopii/ml w nasieniu. Oznaczenia
wykonywano w tym samym czasie we krwi i w nasieniu.
HIV RNA
wykryto w nasieniu 12 spośród 25 badanych (48%) przynajmniej w jednym z
badań po rozpoczęciu terapii, ale badania wykonywano także przed
osiągnięciem pełnego obniżenia wiremii. Poziomy wiremii były dość duże
– powyżej 5 000 kopii/ml u 4 z 25 badanych (16%), najwyższy wykryty
poziom wynosił 16 026 kopii/ml.
HIV RNA był wykrywalny w 19 z
116 (14%) próbek pobranych po osiągnięciu niewykrywalnej wiremii we
krwi. Wirus pozakomórkowy (wolny, nie związany z zakażonymi komórkami)
od mężczyzn wydzielających go najwięcej był zakaźny w badaniach in
vitro. Nie badano próbek od innych pacjentów. Jeden z mężczyzn
wydzielał HIV w nasieniu ciągle, nie osiągając nigdy
„niewykrywalności”, większość wykazywała pojedyncze wzrosty poziomu
wiremii w nasieniu („blips”).
Długie, skuteczne
wirusologicznie leczenie antyretrowirusowe nie eliminuje możliwości
wykrycia HIV w nasieniu: pobrano pojedyncze próbki od 13 mężczyzn
leczonych skutecznie od ponad 4 lat (średnio 82 miesiące) i wykazano
wykrywalne ilości wirusa u czterech (31%).
Nie wykazano, aby
na wykrywanie HIV w nasieniu wpływały: poziom wiremii przed
rozpoczęciem leczenia, wyjściowa liczby komórek CD4, zakażenie wirusem
Herpes, leczenie oparte na inhibitorach proteazy HIV w porównaniu z
nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, ani stężenie
leków w płynie nasiennym.
W badaniu prowadzonym w Paryżu badano mężczyzn uczestniczących w
programie wspomaganego rozrodu, prowadzonego w szpitalu
Pitie-Salpetriere w Paryżu. Od 2002 r. program prowadzi oczyszczanie
(płukanie) plemników pobranych od mężczyzn zakażonych HIV celem
podania ich niezakażonym partnerkom. Zbadano 264 pary próbek krwi i
nasienia, pobranych w latach 2002-2008 od 145 zakażonych mężczyzn. .
HIV RNA oznaczano inną metodą, niż w badaniu kanadyjskim (Taqman HIV-1
assay, którego granicą wykrywalności jest 40 kopii/ml krwi i 200
kopii/ml w nasieniu). Badano płyn nasienny pozostały po usunięciu
plemników.
W większości próbek HIV był niewykrywalny zarówno we krwi, jak i w
nasieniu (225/265 – 85,3%). U 9 mężczyzn (3.4%) HIV wykryto we krwi i w
nasieniu, a w 23 przypadkach (8,7%) HIV RNA nie był wykrywalny w
nasieniu, natomiast znajdował się we krwi. W 7 próbkach (2.7%) HIV był
niewykrywalny we krwi, ale obecny w nasieniu, w ilości od 255 do 1 230
kopii/ml.
W obu tych doniesieniach wykazano powtarzalne przypadki wykrywania HIV
w nasieniu, mimo niewykrywalności we krwi. Nie wiadomo, jaki poziom
wiremii w nasieniu wiąże się z ryzykiem przeniesienia zakażenia a
partnerkę/partnera seksualnego. W badaniu francuskim nie wykazano
przypadku przeniesienia zakażenia na partnerkę, poza jednym – pacjenta
nie stosującego się dokładnie do zaleceń związanych z przyjmowaniem
leków antyretrowirusowych, u którego nastąpił ponowny wzrost poziomu
wiremii.
Autorzy obu doniesień podkreślili, iż niewykrywalny poziom HIV we krwi
spowodowany skuteczną terapią antyretrowirusową nie musi prowadzić do
usunięcia wirusa z nasienia, nie wyklucza więc ryzyka przeniesienia
zakażenia HIV podczas kontaktów seksualnych bez używania prezerwatywy.
Sheth P,Kovacs C, Kemal K, et al. Persistent HIV RNA shedding in semen
despite effective ART. 16th CROI, Montreal, 2009, abst 50.
Marcelin A-G, Tubiana R, Lambert-Niclot S et al. Detection of HIV-1
RNA in seminal plasma samples from treated patients with undetectable
HIV-1 in blood plasma. 16th CROI, Montreal, 2009, abst 51.
www.retroconference.org/2009
dr n. med. Dorota Rogowska-Szadkowska
data aktualizacji: 24 luty 2009
[2009-03-EDU-0938]
