• Strona główna»
• Podstawy wiedzy»
• Co to jest HIV i AIDS»
• Skąd się wziął HIV

Skąd się wziął HIV?

Pierwsza robocza definicja AIDS powstała w CDC w roku 1982r., jeszcze przed wykryciem czynnika etiologicznego choroby i pojawieniem się testów diagnostycznych, pozwalających na wykrycie obecności przeciwciał przeciwko wywołującemu go czynnikowi zakaźnemu^[1]. Na jej podstawie AIDS rozpoznać można było, gdy u zdrowego wcześniej pacjenta, mającego mniej, niż 60 lat, rozpoznawano upośledzenie odporności, które nie było spowodowane chorobą nowotworową, kortykosterydoterapią lub niewydolnością nerek (kryterium A) oraz jedną z chorób wskazujących na upośledzenie odporności komórkowej (kryterium B), do których zaliczono wówczas:

1. Mięsak Kaposiego,
2. 2. Chłoniak pierwotny, ograniczony do ośrodkowego układu nerwowego,
3. 3. Zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub płuc spowodowane przez:
   • Pneumocystis,
   • Cryptococcus,
   • Candida,
   • Toxoplasma,
   • Aspergillus,
   • Strongyloides,
   • wirus cytomegalii,
   • Nocardia,
   • Mucor,
4. 4. Zapalenie przełyku spowodowane Herpes simplex, wirusem cytomegalii lub Candida sp.,
5. 5. Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia,
6. 6. Przewlekłe ( utrzymujące się > 1 miesiąca) zmiany spowodowane Herpes simplex,
7. 7. Przewlekłe (utrzymujące się > 1 miesiąca) zapalenie jelita cienkiego, wywołane Cryptosporidium,
8. 8. Kokcydioidomykoza, histoplazmoza lub atypowe mykobakteriozy, rozsiane lub dotyczące ośrodkowego układu nerwowego.

Rozpoznanie jednej z tych chorób upoważniało do rozpoznania AIDS, pod warunkiem, iż ustalone było dostatecznie wiarygodnymi metodami (badaniami histologicznymi lub mikrobiologicznymi). Autorzy zaznaczyli, że ta robocza definicja nie obejmuje pełnego spektrum objawów AIDS, które mogą obejmować zupełny brak objawów, mimo laboratoryjnych dowodów upośledzenia odporności komórkowej, objawy nieswoiste, jak gorączka, chudnięcie, przewlekłe uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, a także swoiste choroby, które nie wskazują dostatecznie na deficyt odporności komórkowej, by zostać włączone w monitorowanie częstości ich występowania, jak gruźlica, kandydoza jamy ustnej, półpasiec oraz nowotwory, które mogą powodować, ale mogą także być wynikiem deficytu immunologicznego, jak rzadkie chłoniaki (Burkitta lub rozsiane, niezróżnicowane chłoniaki non-Hodgkin).

W połowie lat 90. klasyfikację stadiów infekcji HIV opracowali również eksperci Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), (Tabela 2.). Dołączono do niej skalę czynności (performance scale, oceniającą zdolność pacjenta do życia na podstawie wykonywania normalnych czynności życiowych i czasu spędzanego przez pacjenta w łóżku). Ta skala czynności stanowiła uproszczenie stosowanej przez wiele lat w początkach epidemii AIDS skali Karnofsky’ego, używanej jeszcze niedawno w badaniach klinicznych. Wprowadzenie liczby bezwzględnej limfocytów czynić miało ją łatwiejszą do stosowania w krajach, gdzie niemożliwe jest obliczanie liczby komórek CD4.

Tabela 2. Klasyfikacja WHO stadiów infekcji HIV^[2].

Labolatorium			Klinika
CD4/μl	lub	limfocyty/μl	Grupa I bezobjawowa / PGL	Grupa II wczesna	Grupa III pośrednia	Grupa IV bezobjawowa / PGL
> 500	lub	> 1 500	Stadium I	Stadium I	Stadium II	Stadium IV
200 - 500	lub	1 000 – 1 500	Stadium II	Stadium II	Stadium III	Stadium IV
< 200	lub	< 1 000	Stadium III	Stadium III	Stadium IV	Stadium IV
Grupa I - okres bezobjawowy lub przewlekła uogólniona limfadenopatia; normalna aktywność. Grupa II - utrata < 10% wagi ciała, niewielkie objawy na skórze i błonach śluzowych, półpasiec w ciągu 5 lat, nawracające infekcje górnych dróg oddechowych; okres objawowy, ale normalna aktywność. Grupa III - utrata > 10% wagi ciała, niewyjaśniona biegunka > 1 miesiąc, niewyjaśniona gorączka > 1 miesiąc, kandydoza jamy ustnej, leukoplakia włochata jamy ustnej, gruźlica płuc w ciągu 1 roku, ciężkie infekcje bakteryjne i/lub leżenie w łóżku < 50% dni poprzedniego miesiąca. Grupa IV - definitywne lub prawdopodobne rozpoznanie którejkolwiek z chorób definiujących AIDS zgodnie z klasyfikacją CDC (1987) i/lub leżenie w łóżku > 50% dni w poprzednim miesiącu.

Szacunkowa długość przeżycia pacjenta, w zależności od stadium choroby, wynosiła w/g tego systemu klasyfikacji:

• dla stadium I - 10,9 lat,
• dla stadium II - 8,2 lat,
• dla stadium III - 6,3 lat i
• dla stadium IV - 1,7 roku.

Stosowane najbardziej powszechnie klasyfikacje CDC zmieniano wielokrotnie. W 1992r. CDC opublikowało kolejną, jak dotąd ostatnią, rewizję klasyfikacji, zmieniając i upraszczając podział na stadia zakażenia HIV^[3]. Podkreślono w niej znaczenie oznaczania bezwzględnej liczby limfocytów CD4, rozszerzając definicję AIDS na pacjentów z ich liczbą < 200/mm3 krwi, niezależnie od ich stanu klinicznego.

Do chorób definiujących AIDS dodano gruźlicę płuc, nawracające bakteryjne zapalenia płuc i inwazyjny rak szyjki macicy. Gruźlicę płuc włączono do definicji, gdyż immunosupresja spowodowana HIV zwiększa prawdopodobieństwo reaktywacji latentnej infekcji, a epidemia HIV przyczyniła się do wzrostu zachorowań na gruźlicę, którym można zapobiegać. Z kolei nawracające zapalenia płuc (2 epizody lub więcej w ciągu 12 miesięcy) dodano, gdyż okazały się one wiodącą przyczyną zachorowań i śmierci wśród zakażonych HIV. Rak szyjki macicy został dodany do klasyfikacji, gdyż u kobiet zakażonych HIV wykazano częstsze pojawianie się dysplazji szyjki macicy, związane z immunosupresją powodowaną przez wirus. Możliwe jest zapobieganie rozwojowi tej postaci raka, a włączenie jej do nowej klasyfikacji podkreśla ogromne znaczenie opieki ginekologicznej nad kobietami zakażonymi HIV.

Klasyfikacja wymaga laboratoryjnego potwierdzenia zakażenia HIV.

Dorota Rogowska-Szadkowska
grudzień 2011

• Centers for Disease Control. Current trends update on acquired immunodeficiency syndrome (AIDS) - United States. MMWR 1982; 31:507-8,513-4.
• Schechter MT, Le N, Craib KJP i wsp. Use of the Markov model to estimate the waiting times in a modified WHO staging system for HIV infection. J AIDS 1995;8:474-9.
• Centers for Disease Control and Prevention. 1993 revised classification system for HIV infection and expanded surveillance case definition for AIDS among adolescents and adults. MMWR 1992;41:1-19.

do góry

[2012-02-EDU-2186]